Qhov txawv ntawm cov kev ntxhov siab li cas?
Kev puas tsuaj tom qab muaj teeb meem (Post-traumatic stress disorder) (PTSD) yog ib qho teeb meem uas tshwm sim tom qab tus neeg tau ntsib teeb meem kev ntshai thiab kev hem thawj ntawm kev raug mob los yog kev tuag. Piv txwv xws li ua tub rog, tsim kev quab yuam lossis muaj kev puas tsuaj ntuj tsim.
Tus neeg yuav tsis tau ntsib qhov kev tshwm sim ua ntej. Ua tim khawv muaj kev ntxhov siab, xws li txoj kev tuag ntawm ib tug neeg los yog ib tug neeg raug mob, tuaj yeem tuaj yeem tshwm sim los ntawm cov tsos mob. PTSD tuaj yeem tshwm sim tau thaum ib tus neeg tau hnov txog lwm tus neeg raug mob los ntawm kev raug mob, nrog rau kev kawm txog kev tuag los ntawm ib tug phooj ywg los yog tus neeg hauv tsev neeg los yog paub tias ib tus neeg tau hlub raug kuaj xyuas seb puas muaj mob.
Cov neeg uas muaj tus kab mob PTSD feem ntau raug kev txom nyem los ntawm kev ntxhov siab vim muaj kev ntxhov siab , kev nyuaj siab thiab kev quav yeeb tshuaj. Nws tsis yog yooj yim dua rau ib tus neeg uas muaj tus kab mob PTSD los kuj muaj tus kab mob ntshai. Txawm li cas los xij, txhua qhov kev mob muaj nws tus kheej cov tsos mob tshwm sim, kev ntsuas mob thiab kev kho mob. Qhov sib txawv ntawm cov tsiv siab tsis ntshai thiab PTSD tuaj yeem txiav txim tau los ntawm ntau ntau yam:
1 - Cov tsos mob
- Cov neeg uas muaj kev puas tsuaj muaj ntau lub cev ua rau muaj kev phom sij, xws li trembling, tuav, tawm hws, ua tsis taus pa, thiab mob hauv siab . Cov kev xav somatic no tuaj yeem ua rau mob loj heev uas tus neeg ntawd ntseeg tau hais tias nws poob kev tswj, mus vwm, los yog muaj teeb meem loj kho mob xws li lub plawv nres. Rau cov neeg uas muaj kev ntxhov siab, cov kev tawm tsam no tuaj yeem tshwm sim dua thiab feem ntau tsis ceeb toom, uas yuav ua rau tus neeg nyob hauv kev ntshai vim kev cia siab ntawm lawv qhov kev tua tom ntej.
- Cov tsos mob ntawm PTSD tuaj yeem muab faib ua peb pawg: rov muaj dua qhov kev tshwm sim, kev coj tus cwj pwm , thiab kev nce siab ntxiv. Cov kev mob tshwm sim muaj xws li kev xav hauv nruab siab, npau suav phem, thiab flashbacks ntawm qhov kev tshwm sim kev puas ntsoog. Cov cwj pwm tsis txaus ntseeg muaj kev tswj xyuas txhua yam uas ua rau lawv nco qab txog kev raug mob, nrog rau kev xav, chaw, thiab kev nco txog dab tsi tshwm sim. Cov tsos mob hyperarousal feem ntau yog tshwm sim los ntawm qhov yooj yim startled, tsis muaj concentration thiab nquag irritability.
2 - Lub luag haujlwm ntawm kev sib ntaus sib tua
- Yog xav paub tias muaj kev puas siab ntsws kev nyuaj siab , tus neeg yuav tsum tau rov qab tshwm sim thiab muaj kev ceeb ntshai. Kev sib ntaus sib tua yog kev xav ntawm kev ntshai kev ntshai yam uas tsis muaj qhov tseeb txaus ntshai. Kev sib ntaus sib tua yog feem ntau ntsib nrog lub cev nqaij tawv, xws li kiv taub hau, xeev siab, thiab trembling.
- Ib tus neeg uas muaj tus kab mob PTSD no kuj tuaj yeem ua rau lub cev tsis zoo ntawm kev ntshai, xws li lub plawv ntawm lub plawv, ua pa , thiab kub kub. Txawm li cas los xij, cov kev tawm tsam no raug coj los ntawm kev rov tshwm sim ntawm cov kev tshwm sim kev cuam tshuam los ntawm cov kev lag luam xws li npau suav, kev xav, thiab flashbacks. Cov tsos mob hyperarousal muaj nyob rau hauv PTSD, xws li ua panicked tom qab hnov lub suab nrov nrov, kuj tuaj yeem cuam tshuam rau kev ntshai.
3 - Kev Cuam Tshuam Kaw
- Muaj ib qho kev ntshai ua rau muaj kev ntxhov siab. Cov neeg uas muaj kev ntxhov siab feem ntau ua rau lawv ntshai tsam lawv xav tias lawv tom ntej tsis zoo. Qhov kev tsis txaus siab ntawm yav tom ntej no tuaj yeem ua rau muaj peev xwm ua rau tus neeg mob agoraphobia , ntshai tsam muaj kev tawm tsam los ntawm qhov uas nws yuav nyuaj lossis txaj muag kom khiav. Tus neeg yuav tsum tsis txhob tso chaw nyob qhov twg lawv ntseeg tias kev tawm tsam yuav tshwm sim thiab tsim kom muaj ib qho chaw nyab xeeb, uas lawv txwv lawv cov chaw uas lawv xav tias lawv yuav tsis muaj kev tawm tsam.
- Cov neeg uas muaj tus kab mob PTSD yuav pom ntau cov kev mob kev tiv thaiv . Lawv feem ntau tsis txhob muaj chaw, kev ua si, kev xav, kev sib tham, tib neeg thiab lwm yam kev txhawb nqa uas lawv nco txog kev tshwm sim kev nyuab siab. Ib tug neeg tseem yuav muaj kev nco txog qhov kev tshwm sim. Tus neeg uas muaj tus kab mob PTSD kuj tuaj yeem ua nyob deb ntawm lwm tus, txwv cov kev ua ub no, pom tias nws nyuaj rau kev nthuav qhia ntau yam kev xav thiab poob siab txog lawv lub neej yav tom ntej.
4 - Kev Kho Mob
Qhov zoo ces, muaj ntau txoj kev kho rau kev ceeb ntshai, nrog rau kev kho mob thiab kev kho hlwb. Cov hom kev kho no tuaj yeem kho tus mob PTSD. Muaj ntau ntau hom kev kho mob uas siv rau kev txo qhov mob. Selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) yog ib chav kawm ntawm antidepressants feem ntau sau kom txo kev ntxhov siab, kev siv ntawm kev hem tawm tsam, thiab hyperarousal. Benzodiazepines yog hom tshuaj tiv thaiv kev ntxhov siab vim yog tshuaj rau nws txoj kev ntxim hlub.
Kev paub txog tus cwj pwm kev coj cwj pwm ( CBT ) yog ib hom kev kho mob hlwb uas pab tau kom tsis txhob muaj cov tsos mob ntawm kev puas siab ntsws los yog PTSD. Piv txwv, kev tsim tawm lub cev yog ib qho CBT cov txheej txheem uas yog siv cov kev coj ua rau kev mob siab rau kev ntxhov siab vim muaj kev ntxhov siab. Tus neeg kawm paub tswj hwm nws txoj kev ntshai nyob rau hauv cov xwm txheej no los ntawm cov tswv yim so kom zoo. Los ntawm kev siv kev nruj nreem thiab kev nrhav los ntawm kev kho mob, qee qhov stimuli uas thaum txhawj txog kev ntxhov siab yuav nws thiaj li tsis ua rau neeg siab txaus ntshai thiab ntshai nyob hauv tus neeg.
Ob tus kabmob ntshai thiab PTSD muaj cov tsos mob siab khov kho uas yuav txo tau los ntawm kev kho kom zoo. Nws yog ib qho tseem ceeb kom tau txais kev kho mob ntawm qhov pib ntawm ob yam kab mob kom txo tau qhov yuav muaj qhov tsis zoo. Piv txwv li, los ntawm kev kho cov tsos mob hypersensitivity ntawm PTSD, kev tiv thaiv ntawm kev phais yuav tawm tsam. Tsis tas li ntawd, qhov uas yuav muaj qhov agoraphobic tuaj yeem txo qis los ntawm kev tau txais kev pab rau kev ntxhov siab thiab tawm tsam ntxov.
Qhov chaw:
Asmeskas Kev Puas Siab Puas Ntsws (1994). Diagnostic thiab daim ntawv qhia ntawm phau ntawv mob hlwb (4th ed.). Washington, DC: Sau.
Cougle, Jesse R.; Feldner, Matthew T.; Keough, Meghan E., Hawkins, Kirsten A.; Fitch, Kristin E. (2010). Comorbid panic tawm tsam ntawm cov tib neeg uas muaj kev nyuab siab rau posttraumatic: Cov koom haum uas muaj kev tshwm sim muaj kev ceeb ntshai, keeb kwm, thiab qhov puas. Phau Tshuaj Muaj Kev Puas Tsuaj Siab, 24 (2), 183-188.
Marshall-Berenz, EC; Vujanovic, AA; Zvolensky, MJ (2011). Cov teebmeem loj thiab kev sib txuas lus ntawm cov keebkwm kev phom sij thiab kev mob siab rau qhov cuam tshuam nrog PTSD tus mob hnyav. Phau Tshuaj Muaj Kev Puas Tsuaj Siab , 2 (2), 185-191.
Preston, John D., O'Neal, John H., Talaga, Mary C. (2010). Phau ntawv qhia ntawm psychopharmacology rau cov kws kho mob, 6th ed . Oakland, CA: Ntawv Tshaj Tawm Tshiab.
Silverman, Harold M. (2010). Cov ntawv ntsiav tshuaj . 14th ed. New York, NY: Cov phau ntawv Bantam.