Kua txawj ntse thiab Crystallized txawj ntse

Txawm hais tias muaj coob tus neeg hais tias lawv txoj kev txawj ntse zoo li tsis ntseeg thaum lawv muaj hnub nyoog, kev tshawb fawb pom zoo tias thaum txawj txawj txawj txawj pib yau tom qab thaum tiav hluas lawm, kev txawj ntse tau nce mus thoob plaws txhua tus neeg laus.

Dab tsi yog cov kua hlwb thiab crystallized? Tus kws tshawb fawb Raymond Cattell tau xub npaj cov tswv yim ntawm kev txawj ntse thiab kev txawj ntse thiab ntxiv qhov kev xav nrog John Horn.

Lub Cattell-Horn lub tswv yim ntawm cov kua dej thiab cov kob cwj pwm ntseeg tau qhia tias kev txawj ntse yog tsim ntawm cov peev xwm sib txawv ntawm kev sib raug zoo thiab ua hauj lwm ua ke los tsim txhua tus neeg txoj kev ntse.

Dab Tsi Yog Dab Tsi?

Cattell txhais tias lub hlwb txawj ntse yog "... lub peev xwm los paub cov kev sib raug zoo ntawm kev coj ua los yog kev qhia yav dhau los txog cov kev sib raug zoo no."

Cov kua hlwb txawj ntse yuav tsum muaj peev xwm xav thiab txhawj xeeb thiab daws cov teeb meem. Qhov kev muaj peev xwm no tau pom zoo ntawm kev kawm, kev kawm, thiab kev kawm. Piv txwv ntawm kev siv cov kua hauv kev txawj ntse muaj xws li daws teeb meem thiab tuaj nrog daws cov teeb meem daws teeb meem .

Cov kua hlwb txawj ntse tsis kam thaum tus neeg laus tuaj lig.

Dab tsi yog Crystallized txawj ntse?

Crystallized txawj ntse yuav paub txog los ntawm kev kawm ua ntej thiab yav dhau los cov kev paub. Cov xwm txheej uas yuav tsum tau muaj kev txawj ntse muaj xws li nyeem ntawv kom nkag siab thiab cov lus xeem.

Hom kev ntse no muaj raws li qhov tseeb thiab hauv paus hauv kev paub. Raws li peb muaj hnub nyoog thiab noog tshiab kev paub thiab kev nkag siab, qhov kev txawj ntse ntawm crystallized ua tau zoo.

Raws li koj tau xav tseg, hom kev txawj ntse no nce mus rau hnub nyoog.

Kua thiab Crystallized txawj ntse

Raws li Knox (1977), "... lawv ua rau lub ntiaj teb no muaj peev xwm kawm, teeb meem thiab daws cov teeb meem uas feem ntau tib neeg hais txog kev txawj ntse.

Cov kua thiab crystallized txawj ntse yog ua tiav hauv cov kev ua haujlwm ntawm ib co kev kawm yuav tsum tau masthiab los ntawm kev qoj ib qho ua kua los yog crystallized txawj ntse. "

Ob hom kev txawj ntse tseem ceeb sib luag hauv lub neej txhua hnub. Piv txwv, thaum koj xav tau kev soj ntsuam txog kev puas siab puas ntsws, koj yuav tsum tso siab txog kev txawj ntse hauv lub hlwb los nrog qhov kev daws teeb meem txheeb xyuas teeb meem, thaum koj yuav tsum tau siv cov kev txawj ntse hauv lub hlwb kom nco qab cov qauv uas koj xav siv.

Kua txawj ntse nrog rau nws cov counterpart, crystallized txawj ntse, yog ob yam ntawm Cattell xa mus rau kev txawj ntse. Thaum lub hlwb txawj ntse muaj peb lub peev xwm los mus tsim kho thiab ua raws li cov lus qhia nyob puag ncig peb, kev txawj ntse hauv kev txawj ntse muaj kev kawm, kev txawj ntse thiab kev txawj uas tau txais los ntawm lub neej.

Nws yog ib qho tseem ceeb kom nco tau tias txawm lub npe, qhov kev txawj ntse hauv kev lag luam (crystallized intelligence) tsis yog ib qho kev txawj ntse uas tau ua "crystallized." Xwb, ob yam haujlwm ntawm kev txawj ntse yog suav cais thiab txawv.

Kua thiab Crystallized Intelligence thoob plaws lub neej

Cov dej khov thiab crystallized txawj ntse yuav hloov tag nrho lub neej, nrog qee cov kev puas hlwb muaj peev xwm nce tau ntawm cov ntsiab lus sib txawv .

Kev tshawb nrhiav kua dej tau ntev ntev los ntseeg tau lub neej thaum ntxov, tab sis qee qhov kev tshawb nrhiav tshiab qhia tias qee yam ntawm kev txawj ntse hauv lub cev yuav ncov sijhawm qis dua 40 xyoo. Crystallized txawj ntse yuav mus peak rau yav tom ntej hauv lub neej, los tsoo nws lub neej txog 60 xyoo lossis 70 .

Qee yam yuav tsum nco ntsoov txog kev txawj ntse thiab kev txawj ntse:

Cov kev tshawb fawb tsis ntev los no kuj pom tau hais tias lub hlwb kev cob qhia yuav ua lub luag haujlwm los txhim kho tej yam ntawm kev txawj ntse ntawm lub cev.

Qhov chaw:

Hurley, D. (2012, Plaub Hlis Ntuj 18). Koj tuaj yeem ua koj tus kheej smarter? Lub sij hawm New York Times Magazine. Tshaj tawm ntawm www.nytimes.com/2012/04/22/magazine/can-you-make-yourself-smarter.html

Horn, JL, & Cattell, RB (1967). Hnub nyoog sib txawv hauv kev txawj ntse kua thiab crystallized. Acta Psychologica , 26, 107-129.

Knox, AB (1977). Kev loj hlob ntawm cov laus thiab kev kawm. San Francisco: Jossey-Bass.