Thaum cov neurons yog cov txheej txheem ntawm lub cev txoj kev sib txuas lus, nws yog lub network ntawm neurons uas cia qhov teeb meem tawm ntawm lub hlwb thiab lub cev. Cov koom tes sib koom tes, muaj li ntawm ib lub trillion neurons, tsim ua li cas yog hu ua lub paj hlwb .
Cov kab mob ntawm tib neeg yog tsim los ntawm ob qho: lub hauv paus paj hlwb, uas muaj xws li lub hlwb thiab tus txha nqaj qaum, thiab lub plhaw peripheral, uas yog cov hauv qab haus huv thiab paj hlwb thoob hauv lub cev.
Endocrine system tseem ceeb heev rau kev sib txuas lus. Qhov system no siv cov qog nyob thoob plaws hauv lub cev, uas tso cov tshuaj hormones uas tswj cov ntau yam xws li metabolism, plab zom, ntshav siab thiab kev loj hlob. Thaum lub kaw lus endocrine tsis yog txuas ncaj qha mus rau lub hlwb, ob qhov sib thooj hauv ntau txoj kev.
Lub Nruab Nrab Nervous System
Lub hauv paus paj hlwb (CNS) yog tsim los ntawm lub hlwb thiab tus txha caj qaum. Thawj hom kev sib txuas lus hauv CNS yog neuron. Lub hlwb thiab tus hlwb txha caj qaum tseem ceeb heev rau lub neej thiab kev ua haujlwm, yog li muaj ntau qhov kev tiv thaiv teeb meem puag ncig lawv pib nrog tus pob txha (pob txha taub hau thiab qaum) thiab cov ntaub so ntswg uas hu ua meninges. Tsis tas li ntawd, ob qho tag nrho cov txheej txheem raug tshem tawm hauv kev tiv thaiv lub npe hu ua cerebrospinal kua.
Vim li cas lub hlwb thiab tus txha nqaj qaum thiaj li tseem ceeb? Xav txog cov txheej txheem no raws li lub ntsiab lus "qhov chaw" ntawm lub cev txoj kev sib txuas lus.
Lub CNS yog lub luag haujlwm ua txhua txoj kev xav thiab xav tias koj tau ua. Cov ntaub ntawv xov xwm uas tau sau los ntawm cov neeg txais kev pom zoo thoob plaws lub cev ces muab cov ntaub ntawv no xa mus rau lub hauv nruab nrab lub paj hlwb. Lub CNS tseem xa cov lus tawm mus rau tag nrho lub cev kom tswj tau kev txav, ua, thiab cov lus teb rau ib puag ncig.
Qhov Peripheral Nkoog Qib
Lub cev peripheral (PNS) yog tsim los ntawm ib tug xov tooj ntawm cov neeg nerves uas nthuav tawm sab nraud ntawm lub hauv lub cev hlwb. Cov hlab ntsha thiab hlab ntsha lub network uas tsim cov PNS yog cov pob khoom ntawm cov qe los ntawm cov leeg hlwb. Qab haus huv tuaj yeem ua tau los ntawm me me mus rau cov pob loj loj uas tuaj yeem pom los ntawm tib neeg qhov muag.
PNS yuav muab faib ntxiv ua ob qho kev sib txawv: qhov kev sib daj sib deev thiab lub hlwb muaj zog.
Somatic Nervous System : Somatic system xa cov kev sib txuas lus kev sib txuas lus thiab yog lub luag haujlwm rau kev ywj pheej thiab kev ua haujlwm. Lub cev no yog tsim los ntawm ob lub paj hlwb (hais lus paj hlwb), uas nqa cov ntaub ntawv los ntawm cov hlab ntsha mus rau lub hlwb thiab tus txha nqaj qaum, thiab lub cev muaj zog (efferent) neurons, uas xa cov ntaub ntawv tawm ntawm lub hauv nruab nrab lub paj hlwb mus rau cov leeg nqaij.
Autonomic Nervous System : Lub cev tsis zoo ntawm lub paj hlwb yog lub luag haujlwm tswj cov kev tswj tsis pub muaj xws li qee lub zog ntawm lub plawv dhia, kev ua pa, kev zom zaub mov thiab kev ntshav siab. Cov txheej txheem no tseem muaj feem xyuam nrog kev xav tawm xws li tawm hws thiab quaj. Lub cev autonomic yuav ces yuav subdivided subdivided rau hauv ob subsystems lub npe hu ua sympathetic thiab parasympathetic systems.
- Sympathetic Nkag Siab: Qhov sympathetic system tswj lub cev cov lus teb rau cov xwm txheej ceev. Thaum lub sijhawm no tshwm sim, muaj ntau yam tshwm sim: koj lub plawv thiab kev ua pa nce siab, kev zom zij zuj zus lossis nres, cov miv nyuas dilate thiab koj pib hws. Paub hais tias kev sib ntaus los yog kev sib tw , qhov system no teb los ntawm kev npaj koj lub cev mus rau kev sib ntaus cov kev phom sij lossis khiav.
- Parasympathetic Lub Cev Ntshav: Cov kab mob hauv lub cev parasympathetic lub cev ua haujlwm tiv thaiv kev mob siab. Tom qab teeb meem los yog kev txaus ntshai muaj dhau, qhov system no yuav pab kom lub siab zoo. Lub plawv thiab kev ua pa qeeb qeeb, kev zom zaub mov rov qab, kev cog lus rau menyuam kawm ntawv thiab tawm hws.
Endocrine System
Raws li nyuam qhuav pib, qhov kev ua rau endocrine tsis yog ib feem ntawm lub paj hlwb, tiam sis nws tseem ceeb heev rau kev sib txuas lus thoob plaws hauv lub cev. Qhov no yog tsim ntawm qog, uas secrete chemical txib hu ua cov tshuaj hormones.
Cov tshuaj hormones yog nyob hauv cov hlab ntshav mus rau tej qhov chaw ntawm lub cev, nrog rau cov plab hnyuv siab raum thiab lub cev nqaij. Qee qhov tseem ceeb tshaj plaws hauv cov qog hauv qog nqaij hlav muaj xws li caj pas pineal, hypothalamus, pituitary caj pas, thyroid, zes qe menyuam thiab cov qes. Txhua qhov ntawm cov qog no ua haujlwm nyob rau hauv ntau txoj kev tshwj xeeb hauv tej cheeb tsam ntawm lub cev.
Yog li cas endocrine thiab lub paj hlwb txuas? Lub paj hlwb hu ua hypothalamus txuas cov kev sib txuas lus ob qho tseem ceeb no. Hypothalamus yog ib phau me me ntawm nuclei uas yog lub luag hauj lwm tswj hwm tus cwj pwm astonishing npaum li cas. Nyob rau hauv lub hauv paus ntawm tus forborn, hypothalamus tswj cov kev tu ncua xws li kev pw tsaug zog, kev tshaib kev nqhis, nqhis dej, thiab kev sib deev ntxiv rau cov lus teb rau kev xav thiab kev ntxhov siab. Cov hypothalamus kuj tswj cov qog pituitary, uas tom qab tso tawm cov tshuaj hormones los ntawm lwm cov qog nyob rau hauv lub cev endocrine.