1 - Yog Dab Tsi?
Txoj kev xav tau rau peb kom paub txog lub ntiaj teb puag ncig peb. Siv ib pliag xav txog txhua yam uas koj tau pom txhua hnub. Thaum lub sijhawm twg los xij, tej zaum koj yuav pom tej yam khoom hauv koj cheeb tsam, xav tias kov cov khoom thiab cov neeg tawm tsam koj cov tawv nqaij, tsw noj pluas mov hauv tsev ua noj thiab mloog suab paj nruag ua si hauv koj lub tsev. Txhua yam ntawm cov khoom no pab peb paub txog peb txoj kev paub meej thiab cia peb muaj kev sib raug zoo nrog cov neeg thiab cov khoom puag ncig peb.
Hauv cov ntsiab lus ntawm kev xaav thiab txoj kev xaav, peb yuav kawm ntau ntxiv txog seb peb mus tshawb nrhiav stimuli nyob rau hauv qhov chaw kom ua tau raws li cov lus qhia ntawd.
Yog Dab Tsi?
Txoj kev xav yog peb txoj kev paub txog lub ntiaj teb nyob ib puag ncig peb thiab yuav ua kom ob leeg paub txog kev txhawb nqa ib puag ncig thiab cov kev ua haujlwm hauv cov lus teb. Los ntawm txoj kev xav, peb tau txais cov ntaub ntawv hais txog cov khoom thiab cov ntsiab lus ntawm ib puag ncig uas tseem ceeb rau peb txoj sia. Txoj kev xav tsis tsuas yog tsim peb txoj kev paub txog lub ntiaj teb puag ncig peb; nws tso cai rau peb los ua hauv peb cheeb tsam.
Txoj kev xav muaj xws li tsib lub ntsiab lus; kov, pom, suab, hnov tsw, thiab saj. Nws kuj muaj tej yam uas paub tias yog tus tswv yim, uas yog ib qho uas muaj peev xwm los kuaj xyuas cov kev hloov hauv lub cev thiab taw. Nws kuj hais txog kev paub lub tswv yim yuav tsum tau ua cov ntaub ntawv, xws li pom lub ntsej muag ntawm ib tug phooj ywg los yog nrhiav tau tus ntxhiab tsw.
2 - Txoj Kev Txiav Txim Siab
Txoj kev xav tau yog ib theem ntawm cov kauj ruam uas pib nrog ib puag ncig thiab ua rau peb xav txog kev txhawb nqa thiab kev nqis tes ua teb rau qhov stimulus. Cov txheej txheem no yog niaj hnub, tab sis koj tsis siv sijhawm ntau los xav txog txoj kev xav uas tshwm sim thaum koj pom ntau cov kev ua kom nyob ib puag ncig koj lub sijhawm.
Tus txheej txheem ntawm kev hloov lub teeb uas ntog ntawm koj cov retinas mus rau hauv ib qho kev pom duab zoo li tsis nco qab thiab yeej. Cov kev hloov maj mam hloov tawm tsam koj cov tawv nqaij uas tso cai rau koj xav tias qhov khoom tshwm sim tsis muaj ib qho kev xav.
Yuav kom nkag siab tias kev txiav txim siab ua haujlwm licas, peb yuav pib los ntawm kev rhuav tshem txhua kauj ruam.
Cov kauj ruam ntawm txoj kev xav
- Lub Hauv Paus Tsoom
- Cov kawm Stimulus
- Cov duab nyob rau hauv Retina
- Transduction
- Neural Processing
- Txoj kev xav
- Kev Lees Paub
- Nqis
3 - Qhov Kev Lom Zem Ib Leeg
Lub ntiaj teb yog tag nrho cov stimuli uas tuaj yeem cuam tshuam peb cov xim los ntawm ntau yam kev ntxhov siab. Qhov stimulus ib puag ncig yog txhua yam hauv peb cheeb tsam uas muaj lub peev xwm los ua rau pom.
Qhov no kuj muaj xws li txhua yam uas tau pom, kov, tsis tov, hnov tsw, lossis hnov. Tej zaum nws kuj yuav ua rau kev xav ntawm lub tswv yim, xws li qhov taw ntawm caj npab thiab txhais ceg los yog kev hloov hauv txoj hauj lwm ntawm lub cev nrog rau cov khoom hauv cheeb tsam.
Piv txwv li, xav hais tias koj tuaj sab nraud thaum sawv ntxov ntawm koj qhov chaw ua si. Thaum koj ua koj qhov kev ua haujlwm, muaj ntau yam kev txhawb nqa ib puag ncig uas tej zaum yuav ntes koj. Tsob ntoo ceg ntoo ua swaying nyob rau hauv lub me ntsis breeze; ib tug txiv neej yog tawm ntawm cov nyom ua si nqa nrog nws Retriever Golden; ib lub tsheb uas dhau los nrog lub qhov rolled thiab lub suab paj nruag blaring; duck splashes nyob rau hauv ib lub pas dej ze. Tag nrho tej yam no sawv cev rau kev ua kom zoo tshaj qub thiab pabcuam raws li pib qhov kev xav tau.
4 - Tus Stimulus Attendance
Cov tub ntxhais kawm tuaj kawm ntawv yog qhov khoom ntawm thaj chaw uas peb saib xyuas. Feem ntau, tej zaum peb yuav tsom ntsoov rau cov stimuli uas paub peb, xws li lub ntsej muag ntawm ib tug phooj ywg nyob rau hauv ib pawg neeg ntawm neeg txawv nyob rau ntawm lub khw muag kasfes hauv zos. Hauv lwm zaus, peb yuav mus koom rau stimuli uas muaj qee qhov kev qhia ntawm novelty.
Los ntawm peb tus qauv ua piv txwv, cia peb xav tias thaum lub sijhawm koj sawv ntxov, koj tsom ntsoov rau qhov duck floating hauv lub pas dej ze. Cov tsoo nruab nrab yog cov tub ntxhais kawm tuaj kawm ntawv. Thaum lub kauj ruam tom ntej ntawm txoj kev xaav, qhov kev pom zoo yuav ua tau zoo.
5 - Cov duab nyob rau hauv Retina
Tom ntej no, tus tau txais kev pabcuam raug tsim ua raws li cov duab hauv lub retina. Thawj feem ntawm txoj haujlwm no yog lub teeb uas tshwm sim dhau ntawm lub pobtawb thiab menyuam kawm ntawv thiab mus rau lub lens ntawm lub qhov muag. Lub pob txha yuav pab kom pom qhov kaj thaum nkag mus rau hauv lub qhov muag, thiab lub qhov muag ntawm lub qhov muag tswj qhov me me ntawm cov menyuam kawm ntawv los txiav txim seb muaj pes tsawg lub teeb cia rau hauv. Lub pob thiab lub lens ua ke ua ke los tsim ib qho duab los ntawm retina.
Raws li koj twb paub lawm, daim duab ntawm tus retina ua tau raws qhov ntawm cov duab hauv cheeb tsam. Nyob rau theem no ntawm txoj kev xav, qhov no tsis yog qhov tseem ceeb heev. Daim duab no tseem tsis tau txais kev pom zoo, thiab cov ntaub ntawv no yuav raug hloov ntau txawm tias ua rau cov kauj ruam tom ntej ntawm txoj haujlwm.
6 - Hloov Chaw
Daim duab ntawm lub retina ces hloov mus rau hauv hluav taws xob cov teeb liab nyob rau hauv ib tug txheej txheem hu ua transduction. Qhov no tso cai rau cov lus pom tau coj mus rau lub hlwb kom tau txhais.
Tus retina muaj ntau lub hlwb muaj photoreceptor. Cov hlwb muaj cov proteins uas hu ua rods thiab cones. Rods yog feem ntau yog pom tej yam nyob hauv lub teeb uas tsis tshua muaj siab, thaum lub cones yog txuam nrog cov xim thiab nrhiav pom ntawm lub cev ntau ntau.
Cov rods thiab cones muaj ib lub cev hu ua retinal, uas yog lub luag hauj lwm rau kev hloov lub teeb rau hauv qhov muag pom tias yuav kis tau ntawm lub paj hlwb impulses.
7 - Kev Ua Haujlwm Neural
Cov hluav taws xob pib qhov teeb meem ces pib hauv kev ua vaj tsev neural. Txoj kev taug los ntawm ib lub teeb liab yog nyob ntawm seb hom teeb liab nws yog dab tsi (piv txwv li ib lub teeb liab los yog lub teeb liab).
Los ntawm cov kab sib txuas ntawm cov neurons nyob thoob plaws hauv lub cev, hluav taws xob cov hluav taws xob yog tawm ntawm cov hlwb pob txoog rau lub hlwb. Hauv peb tus piv txwv yav dhau los, daim duab ntawm ib tug duck floating hauv lub pas dej tau txais raws li lub teeb rau ntawm retina, uas yog ces transduced mus rau hauv ib qho hluav taws xob lub teeb liab thiab ces kev los ntawm cov neurons nyob rau hauv lub network pom.
Hauv kauj ruam tom ntej ntawm txoj kev xaav, koj yuav pom qhov stimuli thiab paub txog nws lub xub ntiag nyob rau hauv qhov chaw.
8 - Kev Ntseeg
Hauv kauj ruam tom ntej ntawm txoj kev xaav, peb yeej paub tias qhov khoom nyob hauv ib cheeb tsam zoo li cas. Nws yog txij ntawm no txij thaum peb tau los paub txog qhov stimulus.
Cia peb xav txog peb tus piv txwv yav dhau los, uas peb xav tias koj tau tawm rau ib qho chaw thaum sawv ntxov hauv lub tiaj ua si. Nyob rau ntawm theem xaav, koj tau paub txog tias muaj ib yam dab tsi tawm ntawm lub pas dej ua rau perceive.
Tam sim no, nws yog ib yam uas yuav tsum paub txog stimuli nyob rau hauv lub cheeb tsam, thiab lwm tus kuj ua tau los ua kom paub zoo txog yam peb tau pom. Nyob rau theem tom ntej ntawm txoj kev xaav, peb yuav txheeb cov ntaub ntawv rua qhov nuav.
9 - Kev Lees Paub
Txoj kev xav tsis tsuas yog koom nrog txoj kev paub txog qhov stimuli. Nws kuj yog qhov tsim nyog rau peb lub hlwb kom categorize thiab txhais lus dab tsi nws yog peb hnov. Peb lub peev xwm los txhais thiab muab lub ntsiab lus rau tus kwv yog cov kauj ruam tom ntej, peb paub los lawm.
Ntxiv rau peb tus qauv, nws yog nyob ntawm qhov kev paub txog ntawm txoj kev xaav uas koj paub tias muaj duck floating rau hauv dej. Lub sijhawm paub qhov tseem ceeb yog qhov tseem ceeb ntawm txoj kev xaav vim tias nws tso cai rau peb paub txog lub ntiaj teb ib puag ncig peb. Los ntawm qhov muab cov khoom hauv cov phiaj muaj txiaj ntsig, peb muaj peev xwm to taub thiab ua li cas rau lub ntiaj teb puag ncig peb.
10 - Nqis tes ua
Cov kauj ruam kawg ntawm txoj kev xaav mas yuav tsum tau ua ib qho kev txiav txim siab rau qhov kev txhawb nqa ib puag ncig. Qhov no yuav ua rau ntau yam kev ua, xws li tig koj lub taub hau kom zoo dua los sis tig mus saib lwm yam.
Qhov theem txiav txim siab ntawm txoj kev loj hlob yog siv qee yam ntawm lub cev ua haujlwm uas tshwm sim rau qhov kev xav tau thiab pom zoo. Qhov no tej zaum yuav muaj kev ua yeeb yam, xws li khiav mus rau ib tug neeg hauv kev ntxhov siab, lossis ib yam dab tsi uas tsis tshua pom yawg thaum ntsais muag ntawm koj lub qhov muag teb rau lub taub pus ntawm hmoov av los ntawm cov pa.
Qhov chaw:
Goldstein, E. (2010). Kev xav thiab kev pom. Belmont, CA: Cengage Learning.
Yantis, S. (2014). Kev xav thiab kev pom. New York: Tsim nyog Publishers.