Yuav Ua Li Cas Peb Yuav Tawm Tswv Yim Tawm Tawm Tawm Teebmeem
Tej zaum koj tau hnov lo lus " tus kheej muaj kev ntxhov siab" ua ntej thiab koj yuav tau muaj lub tswv yim zoo ntawm nws txhais li cas. Tab sis qhov twg yog qhov tswv yim no? Vim li cas tib neeg thiaj li pom txog hom kev ntxhov siab no? Nws puas yog ib yam dab tsi los rau cov menyuam yaus xyoo no?
Lub tswvyim pib ua haujlwm ntawm tus kws kho kev puas siab puas ntsws Erik Erikson uas ntseeg hais tias kev tsim tawm ntawm tus kheej yog ib qho ntawm feem tseem ceeb ntawm tus neeg lub neej.
Thaum tsim txoj kev xav ntawm tus kheej yog ib qho tseem ceeb ntawm cov hluas thaum xyoo, Erikson tsis ntseeg tias kev tsim thiab kev loj hlob ntawm tus kheej tsuas yog raug txwv rau tus hluas. Xwb, yog leejtwg yog yam uas hloov thiab loj hlob hauv txhua lub neej thaum tib neeg ntsib cov teeb meem tshiab thiab ua raws li cov kev sib txawv.
Dab Tsi Yog Dabtsi?
Koj puas paub tseeb txog koj txoj haujlwm hauv lub neej? Koj puas xav tias zoo li koj tsis paub 'tiag koj'? Yog tias koj teb tau rau cov lus nug dhau los, koj tuaj yeem ntsib teeb meem ntawm tus kheej. Theorist Erik Erikson tau siv lub sij hawm los daws teeb meem thiab ntseeg tias nws yog ib qho tseem ceeb ntawm cov neeg tsis sib haum xeeb hauv kev loj hlob .
Raws li Erikson, ib qho teeb meem ntawm kev paub txog tus kheej yog lub sij hawm ntawm kev tshawb xyuas thiab kev tshawb nrhiav ntawm ntau txoj kev los ntawm kev saib tus kheej.
Erikson tus kheej kev txaus siab rau tus kheej pib thaum yau. Cov neeg Yudai txhawb nqa, Erikson tshwm sim heev Scandinavian thiab feem ntau xav tias nws yog ib tug qhua ntawm ob pawg.
Nws tom qab kev kawm txog kev coj noj coj ua ntawm cov Yurok ntawm sab qaum teb California thiab Sioux ntawm South Dakota pab tsim Erikson cov tswv yim hais txog kev tsim neeg thiab kev paub txog tus kheej.
Erikson piav tias yog leejtwg:
"... qhov kev txiav txim zoo thiab kev ua zoo ntawm kev mob siab rau tus kheej thiab kev ua tiav, ua ke nrog qee cov kev ntseeg hauv lub cev thiab kev ua tiav ntawm ib co duab ntiaj teb. nws pom tau tias nws muaj kev sib haum xeeb ntawm kev ua tsis ncaj ncees - uas yog, cev nqaij daim tawv thiab lub siab, kev muaj siab thiab kev ruaj siab, me nyuam mos liab thiab tau txais kev vam meej - nrog rau kev qhib cov kev xaiv muaj nyob hauv cov cwj pwm ua haujlwm, kev ua haujlwm, kev tsim txiaj, cov neeg tuaj ntsib, kev phooj ywg, thiab thawj zaug sib deev. " (Erikson, xyoo 1970)
Kev tshawb nrhiav ntawm tus kheej
Nyob rau hauv Erikson cov theem ntawm kev coj noj coj ua , qhov tshwm sim ntawm ib qho kev ntxhov plawv tshwm sim tshwm sim thaum lub xyoo tshiab uas tib neeg tawm tsam nrog kev xav ntawm tus kheej txog txoj hauj lwm tsis meej pem .
Soj ntsuam James Marcia (1966, 1976, 1980) tau nthuav dav rau Erikson thawj txoj kev xav. Raws li Marcia thiab nws cov npoj yaig, qhov sib npaug ntawm tus kheej thiab tsis meej pem yog nyob hauv kev cog lus rau tus kheej. Marcia kuj tsim ib txoj kev sib tham los ntsuas nws tus kheej thiab plaub hom neeg txawv. Txoj kev no zoo li peb yam ntawm kev ua haujlwm: kev ua haujlwm, kev ntseeg thiab kev coj, thiab kev sib deev.
Kev Qhia Tias Tseem Ceeb
- Kev ua tau zoo yog tshwm sim thaum ib tus neeg tau dhau los ntawm kev tshawb nrhiav ntawm tus kheej sib txawv thiab tau cog lus rau ib qho.
- Moratorium yog tus txheej xwm ntawm ib tus neeg uas tau koom tes nrog tshawb nrhiav ntau tus neeg tiam sis tsis tau cog lus.
- Kev tsis pub leej twg paub yog thaum tus neeg tau cog lus tseg tsis tas sim ua tus kheej kev tshawb nrhiav.
- Teeb meem diffusion tshwm sim thaum tsis muaj ib qho teeb meem ntawm tus kheej los yog kev cog lus.
Cov neeg tshawb nrhiav pom tau tias cov neeg uas tau cog lus tias lawv yog leej twg yuav zoo siab thiab muaj kev noj qab haus huv dua cov uas tsis muaj.
Cov neeg uas muaj qhov xwm txheej uas txawv tshaj plaw tuaj yeem xav tias tsis muaj chaw nyob hauv lub ntiaj teb thiab tsis ua raws li kev paub txog tus kheej.
Hauv ntiaj teb niaj hnub hloov lub ntiajteb, kev hloov kev ntxhov siab yog niaj hnub niaj hnub no tshaj li niaj hnub nyob hauv Erikson lub sijhawm. Cov kev tsis sib haum xeeb no yeej tsis nrog cov laus thaum ub. Cov neeg yuav los paub txog ntau yam hauv lub neej, tshwj xeeb ntawm cov kev hloov loj xws li pib txoj haujlwm tshiab, pib ntawm kev sib raug zoo tshiab, qhov kawg ntawm kev sib yuav, los yog yug menyuam. Tshawb nrhiav kev sib txawv ntawm koj tus kheej nyob rau ntau qhov chaw hauv koj lub neej, nrog rau koj lub luag haujlwm ntawm kev ua haujlwm, hauv tsev neeg, thiab kev sib raug zoo nkauj, pab txhawb koj tus kheej tus kheej.
> Qhov chaw:
> Erikson, EH (1970). Cov lus hais txog cov > tsis pom zoo > ntawm cov tub ntxhais hluas uas niaj hnub no., Xov Xwm Tshaj Lij ntawm Psychoanalysis, 51, 11-22.
> Marcia, JE (1966) Kev txhim kho thiab kev lees paub ntawm ego yog leejtwg tiag. Phau Ntawv Cim Pwm thiab Kev Psychology, 3, 551-558.
> Marcia, JE (1976) Tswv yim 6 xyoos tom qab >: > Kev tshawb nrhiav tom qab. Phau Ntawv ntawm Cov Hluas thiab Tus Hluas, 5, 145-160.
> Marcia, JE (1980) Yog leejtwg nyob hauv tus hluas. Nyob rau hauv J. Adelson (Ed.), Phau Ntawv Rau Cov Neeg Ua Poj Ntxaum. New York: Wiley.